Apellyasiya şikayəti yazmaq və təqdim etmək üçün elektron müraciət

e-erize.az

Apellyasiya şikayəti haqqında

Apellyasiya şikayəti birinci instansiya məhkəməsinin qəbul etdiyi qətnamə, qərardad və ya hökmdən narazı qalan şəxsin həmin məhkəmə aktının qanuniliyinin və əsaslılığının yuxarı instansiya məhkəməsi tərəfindən yenidən yoxlanılması məqsədilə etdiyi rəsmi müraciətdir. Azərbaycan Respublikasının mülki, inzibati və cinayət prosessual qanunvericiliyinə uyğun olaraq apellyasiya şikayəti məhkəmə müdafiəsi hüququnun mühüm təminatlarından biri hesab edilir.
Apellyasiya instansiyası məhkəməsi təqdim olunmuş şikayət və iş materialları əsasında birinci instansiya məhkəməsinin maddi və prosessual hüquq normalarını düzgün tətbiq edib-etmədiyini qiymətləndirir, sübutların araşdırılmasının tamlığını yoxlayır və qəbul edilmiş məhkəmə aktının qanunauyğunluğunu müəyyən edir.

Apellyasiya şikayəti hansı hallarda verilir?

Apellyasiya şikayəti məhkəmə qərarının qanunsuz, əsassız və ya işin faktiki hallarına uyğun olmayan hesab edildiyi hallarda təqdim edilir. Şikayət verən şəxs hesab etdikdə ki, məhkəmə iş üzrə sübutları düzgün qiymətləndirməmiş, qanun normalarını yanlış tətbiq etmiş və ya prosessual pozuntulara yol vermişdir, həmin qərarın yenidən araşdırılmasını tələb etmək hüququna malikdir.
Apellyasiya instansiyası yalnız hüquqi məsələləri deyil, zəruri hallarda faktiki halları da yenidən qiymətləndirə bilər. Bu isə məhkəmə səhvlərinin aradan qaldırılmasına və qanuni qərarın qəbul edilməsinə xidmət edir.

Apellyasiya şikayətinin hüquqi əsasları

Azərbaycan Respublikasında Apellyasiya şikayəti vermək hüququ Konstitusiya ilə təmin olunan məhkəmə müdafiəsi hüququndan irəli gəlir. Mülki Prosessual Məcəllə, İnzibati Prosessual Məcəllə, Cinayət Prosessual Məcəlləsi və digər normativ hüquqi aktlar apellyasiya icraatının qaydasını, şikayət vermə müddətlərini və məhkəmənin səlahiyyətlərini müəyyən edir.
Qanunvericiliyə əsasən məhkəmə aktından şikayət verilməsi həmin aktın yuxarı instansiyada tam və obyektiv araşdırılması üçün hüquqi imkan yaradır. Bu mexanizm ədalətli məhkəmə araşdırmasının vacib elementlərindən biridir.

Apellyasiya şikayətinin hazırlanması

Apellyasiya şikayəti hazırlanarkən hüquqi arqumentlərin dəqiq göstərilməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Şikayətdə hansı məhkəmə aktından narazılıq bildirildiyi, qərarın hansı hissələrinin qanunsuz hesab edildiyi, hansı hüquq normalarının pozulduğu və şikayətçinin tələbi aydın şəkildə ifadə olunmalıdır.
Məhkəmə qərarının yalnız nəticəsinə etiraz etmək kifayət etmir. Hüquqi əsaslandırma, məhkəmə tərəfindən yol verilmiş maddi və ya prosessual hüquq pozuntularının göstərilməsi, mövcud sübutların düzgün qiymətləndirilməməsinin izah edilməsi apellyasiya baxışının nəticəsinə birbaşa təsir göstərən amillərdəndir.

Apellyasiya şikayətinin məzmunu

Qanunvericiliyin tələblərinə uyğun hazırlanmış Apellyasiya şikayəti məhkəmənin adı, şikayət verən şəxsin məlumatları, mübahisə predmeti, mübahisələndirilən məhkəmə aktı, hüquqi əsaslandırma və yekun tələb hissəsindən ibarət olur.
Şikayətin hüquqi baxımdan əsaslandırılmış şəkildə tərtib edilməsi məhkəmənin işə daha operativ və səmərəli baxmasına imkan yaradır. Məzmununda qeyri-müəyyən və ümumi ifadələrin deyil, konkret hüquqi arqumentlərin göstərilməsi tövsiyə olunur.

Apellyasiya şikayətinin verilmə müddəti

Apellyasiya şikayəti qanunvericilikdə müəyyən edilmiş prosessual müddətlər ərzində təqdim edilməlidir. Müddətin ötürülməsi şikayətin icraata qəbul edilməməsinə səbəb ola bilər. Bununla yanaşı, qanunda nəzərdə tutulmuş əsaslı səbəblər mövcud olduqda buraxılmış müddətin bərpası barədə vəsatət qaldırılması mümkündür.
Prosessual müddətlərə riayət olunması məhkəmə müdafiəsi hüququnun effektiv həyata keçirilməsi baxımından mühüm əhəmiyyət kəsb edir.

Apellyasiya instansiyası məhkəməsində işə baxılması

Apellyasiya şikayəti qəbul edildikdən sonra iş apellyasiya instansiyası məhkəməsində araşdırılır. Məhkəmə iş materiallarını, tərəflərin izahatlarını, təqdim olunmuş sübutları və hüquqi arqumentləri qiymətləndirərək qərar qəbul edir.
Apellyasiya instansiyası birinci instansiya məhkəməsinin qərarını dəyişdirə, ləğv edə, qüvvədə saxlaya və ya işi yenidən baxılması üçün geri göndərə bilər. Qəbul olunan qərar iş üzrə mövcud hüquqi və faktiki vəziyyət əsasında əsaslandırılır.

Apellyasiya şikayətinin düzgün hazırlanmasının əhəmiyyəti

Peşəkar qaydada hazırlanmış Apellyasiya şikayəti hüquqların səmərəli müdafiəsi üçün mühüm hüquqi vasitədir. Hüquqi arqumentlərin sistemli təqdim olunması, qanun normalarına istinad edilməsi və məhkəmə təcrübəsinin nəzərə alınması şikayətin əsaslılığını artırır.
Düzgün tərtib edilmiş sənəd həm məhkəmənin işi daha obyektiv qiymətləndirməsinə şərait yaradır, həm də prosessual çatışmazlıqlar səbəbindən şikayətin geri qaytarılması riskini azaldır.

Apellyasiya şikayəti ilə bağlı tez-tez verilən suallar

e-erize.az